Chúng ta thường có xu hướng nghĩ rằng:
Bận đồng nghĩa với năng suất. Bận đồng nghĩa với nhiều tiền
Còn nghỉ ngơi đồng nghĩa với không tạo ra giá trị.
Vì vậy nghỉ ngơi là lười, không tốt.
Và vì không tạo ra giá trị nên nếu nghỉ ngơi, tôi thấy tội lỗi. Tôi thấy đang bị bỏ lại, không theo kịp mọi người.
Tất nhiên nó không đúng, nhưng đây là sự liên kết mà chúng ta tự suy luận, 1 con đường mòn trong suy nghĩ mà chúng ta được dẫn đi quen từ nhỏ.
Mặc cảm tội lỗi này hình thành từ môi trường giáo dục.
Rằng ngủ nhiều? Không tốt. Phải dậy sớm, ngủ ít, thiếu ngủ để lo toan, làm thêm, đi học, làm việc nhà.
Đi chơi? Không tốt. Có thời gian là phải tranh thủ đi học, làm bài tập mới bằng bạn bằng bè.
Tận hưởng cuộc sống, dành thời gian cho bản thân trong khi mọi người bận? Không tốt.
Nghỉ ngơi là 1 cái gì đó rất là tội lỗi. Còn ai chăm chỉ sẽ được đền đáp xứng đáng. Dù chưa chắc sự chăm chỉ đã là tốt, hoặc năng suất. Có chắc rằng chăm chỉ thu nhập sẽ cao?
Chúng ta được dạy rất nhiều về chăm chỉ. Về kỷ luật. Khi 1 đứa trẻ lớn lên, nó là 1 quy luật “bất thành văn” của phần lớn mọi người trong xã hội.
Rằng thời buổi này có việc mà làm là tốt rồi. Bận là tốt, tôi chỉ mong được bận. Ai cũng bận.
Bận hơn = nhiều tiền hơn. Bận bận bận.
Vì vậy phải luôn chân luôn tay.
Và đúng thực là khi tập trung làm việc, chúng ta thực sự giải quyết được vấn đề. Chúng ta nhìn và làm theo chiều sâu. Chúng ta tạo ra nhiều giá trị, rồi nhận được nhiều tiền hơn.
Tuy nhiên bận không đồng nghĩa với năng suất. Phần lớn mọi người bận, nhưng không năng suất.
Chúng ta đánh giá thấp thời gian nghỉ ngơi. Vì gần như rất ít người nói về tầm quan trọng của nghỉ ngơi.
1 phần bởi xã hội công nghiệp thúc đẩy tiêu thụ, thúc đẩy sản xuất. Hệ quả là xã hội phát triển nhưng con người rất ít khi được nghỉ ngơi đúng cách, hoặc dành thời gian cho bản thân. Có chăng nghỉ ngơi là để tiêu dùng mua sắm và chỉ vừa đủ lấy sức để có thể làm việc tiếp.
Nhưng nghỉ ngơi không làm giảm năng suất, mà ngược lại.
Bởi trong khi bạn rảnh rỗi, thậm chí cả (và nhất là) khi ngủ, não vẫn luôn bật chế độ tự động ủ ý tưởng trong tiềm thức. Kết nối những thông tin có sẵn, tạo ra ý tưởng mới, nhìn ở góc nhìn mới, kể cả là khi bạn không thực sự bắt tay vào giải quyết vấn đề.
Giống như ủ sữa chua. Khi bạn uống luôn, nó là sữa , những nếu bạn ủ, qua thời gian nó sẽ biến đổi, xuất hiện thêm lợi khuẩn.
Đầu bạn giống như 1 căn phòng chất đầy đồ đạc.
Nghỉ ngơi cũng giống như khi bạn dọn bớt đồ, tạo cơ hội cho não có khoảng thở.
Khi não bạn không bị chật chội bừa bộn bởi đủ thứ đồ trong phòng, nó không bị kẹt mà có thể đi lại, di chuyển, ngắm nghía thử sắp xếp lại đồ đạc.
Khi tập trung, não bạn giống như trong mê cung, chỉ tập trung vào lối đi trước mắt, rất dễ bị lạc lối. Nghỉ ngơi lại là lúc nhìn mê cung từ trên cao xuống.
Lúc này rất nhiều góc nhìn mới, rất nhiều lối đi mới hiện ra mà khi bạn tập trung, bạn không thể nhìn ra được.
Có lẽ bạn biết cảm giác mà khi người ngoài nhìn được vấn đề mà người trong cuộc không nhìn được. Đây là lí do.
Đó là lí do vì sao nhiều ý tưởng mới, góc nhìn mới nảy ra trong lúc rảnh. Rất nhiều ý tưởng mình nghĩ ra trong lúc đi bộ, trong lúc tắm và lúc ngủ dậy sau 1 giấc ngủ trọn vẹn.
Nhưng giống như đồ ăn có thức ăn dinh dưỡng và thức ăn rác, nghỉ ngơi cũng có nghỉ ngơi CHẤT và nghỉ ngơi RÁC.
Nghỉ ngơi chất là ngủ sâu, đi bộ thư giãn, thiền, vẽ/đọc sách chậm, trò chuyện sâu với người thân, ngồi trong không gian tĩnh, thiên nhiên…..
Nghỉ ngơi rác là ướt mạng xã hội hàng giờ, xem phim clip ngắn vô tội vạ, ăn vặt vô thức, uống rượu để quên buồn, đi bar club quẩy,…
Hiểu đơn giản
Nghỉ ngơi chất là phục hồi, nghỉ ngơi rác là trì hoãn.
Nghỉ ngơi chất là chậm lại, nghỉ ngơi rác là cuốn theo.
Nghỉ ngơi chất là bớt đi, nghỉ ngơi rác là nhồi thêm.
Tất nhiên chúng ta cần cả 2. Cả những khoảng thời gian tập trung, cả những khoảng thời gian nghỉ ngơi chất lượng.
Nghỉ ngơi để nhìn được theo chiều rộng. Tập trung để nhìn theo chiều sâu.
Và bạn chỉ có thể năng suất nếu có sự nghỉ ngơi trước đó.
